Г.Мэнд-Ооёо
Дэлхий ээж тандаа би хайртай
World Poetry Days in Mongolia

Мэдээлэл

Оршил

Энэхүү цахим оронзай нь зохиолч Гомбожавын Мэнд-Ооёогийн уран бүтээлийн ертөнцтэй танилцуулах болно...

Эрхэм таны түмэн амгаланг айлтгая

Эрхэм таны түмэн амгаланг айлтгая

Энэхүү цахим оронзай нь зохиолч Гомбожавын Мэнд-Ооёогийн уран бүтээлийн ертөнцтэй танилцуулах болно.
Г.Мэнд-Ооёо нь Дарьгангын хээр талд мэндэлж,  мал сүрэг адуулж, хурдан морь унаж өссөн нүүдэлч-малчин язгууртай зохиолч бөгөөд түүний уран бүтээл байгаль дэлхийтэйгээ гүн шүтэлцсэн нүүдэлчдийн соёл, ахуй, тал нутгийн зөөлөн намуун зан чанар, монгол уламжлалт мэдлэг ухаантай салшгүй холбоотой байдаг билээ.
Г.Мэнд-Ооёогийн бүтээлүүд дэлхийн 40 гаруй хэлнээ орчуулагдсаны зэрэгцээ тэрбээр Монголын түүх, соёл, байгалийн өвийг сэргээн хамгаалах үйлсэд өөрийн хувь нэмрээ оруулсаар яваа нийгэм соёлын зүтгэлтэн билээ. 

www.mend-ooyo.mn –д тавтай зочилно уу.
Админ 
Оршил

Намтар

Яруу найрагч, зохиолч Г.Мэнд-Ооёо нь нүүдэлч-малчны гэр бүлд төрж өссөн, хязгааргүй үргэлжлэх хээр ...

Намтар

Г.Мэнд-Ооёо

Намтар

Яруу найрагч, зохиолч Г.Мэнд-Ооёо нь нүүдэлч-малчны гэр бүлд төрж өссөн, хязгааргүй үргэлжлэх хээр тал, одтой хөх тэнгэр, мал сүрэг, хурдан морь, уртын дуу, үлгэр домог, тэмээн хөсөгтэй нүүдэл... энэ бол түүний бага насны амьдрал. 13 настайгаасаа шүлэг бичиж эхэлсэн, яруу найргийн “Утгын болор сүм” (1997), “Тэнгэрийн хаяанаас нүүдэлчин айсуй” (2002), “Хэсэг цагаан манан” (2010), “Гэрэлтэх агшин бүр” (2010); хүүрнэл ба яруу найргийн “Алтан-Овоо” (1993, 2002, 2007, 2008, 2010) болон “Гэгээнтэн” (2012) роман зэрэг 40 гаруй ном хэвлүүлсэн. Зохиолууд нь дэлхийн дөчөөд хэлнээ орчуулагджээ. Мөн 2006 оноос эхлэн жил бүр каллиграфийн үзэсгэлэнгээ гаргажээ.

Г.Мэнд-Ооёо 1990-1996 онд Монголын түүх соёлын хосгүй дурсгал болох “Мигжэд Жанрайсиг” цогцолборыг бүтээн залах хөтөлбөрийг дэвшүүлэн хэрэгжүүлсэн бөгөөд үндэсний монгол бичиг, уран бичлэгийн уламжлалыг сэргээх, соёлын өвийг судлах, хамгаалах үйлсийг манлайлагчдын нэгэн юм.

Эх нутаг, байгаль дэлхийгээ хайрлан хамгаалах үзэл санааг шүлэг зохиолдоо тод тусгахын зэрэгцээ нүүдэлчиний сэтгэлгээ монгол хэлний эрхэмсэг баялагийг илэрхийлсэн зөөлөн уянгын эзэн хэмээн судлаачид тэмдэглэдэг билээ.

Зохиолчийн цахим хаяг:
mendooyo@gmail.com
 
Намтар

Бүтээлийн тойм

Бодлын шувуу, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 1980 Өлзий утас, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 1985 Хуурийн магнай, шүлгийн...

Яруу найраг

  • Бодлын шувуу, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 1980
  • Өлзий утас, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 1985
  • Хуурийн магнай, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар, 1990
  • Алтан Овоо, туурвил, Улаанбаатар 1993
  • Утгын болор сүм, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 1997
  • Алтан Овоо, туурвил, хоёр дахь хэвлэл, Улаанбаатар, 2002, ISBN 99929-0-081-4
  • Тэнгэрийн хаяанаас нүүдэлчин айсуйшүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 2002, ISBN 99929-6-052-3
  • Алтан Овоо, туурвил, гурав дахь хэвлэл, Улаанбаатар, 2007, ISBN 99929-1-154-9
  • Гэрэлтэх агшин бүр,  шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 2010, ISBN 978-99929-1-856-X
  • Хэсэг цагаан манан, шүлгийн түүвэр,Улаанбаатар 2010, ISBN 978-99929-1-855-1
  • Алтан Овоо, туурвил, дөрөв дэхь хэвлэл, Улаанбаатар, 2007, ISBN 99929-1-154-9

Бүтээл

Лавлах

Г.Мэнд-Ооёогийн тухай

I АЛТАН ОВОО номын талаар:

  • Ш. Уянга. “Гэрэлт хүмүүний босгосон бодь алтан суварга”, “Улаанбаатар” сонин, 1994.07.01 № 125 (584)
  • Т. Очирхүү. “Алтан Овоо хэмээх судар буюу шүлгийн айзамт ном бүтээгчийн тухай”, “Алтан Овоо” УБ 2007. 3-5 хуудас
  • Д. Ганбаатар. “Домог хүүрнэсэн бүтээлийн тухай уншигч миний бодол”
  • Д. Баттогтох “Зуун эхийн задлал: Алтан Овоо”, “Зуун эхийн задлал” УБ 2004.182-183 хуудас
  • Д. Урианхай. “Өөрийнхөө замаар, өөрийнхөө хурдаар”, 2007.2.16-22. “Алтан Овоо” УБ 2007. 3-5 хуудас
  • Саймон В. Смит. “ Ахуйн тусгал гэхээсээ дотоод ертөнцийнх нь буулт гэмээр”, Г.Мэнд-Ооёо “Алтан Овоо”/англи хэлнээ/  УБ 2007. 3-4 хуудас
  • С. Жамбалдорж “Монголын Алтан Овоо дэлхийн Алтан Овоо болов” Өдрийн сонин, 2007.7.4 №155.156 (2607, 2608)
  • О. Сүхбаатар. “Тахилын үг”, 2004.05.25 “Дарьгангын хөх шастир” номын 125-126 тал
  • Имрэ П.Золдос “Яруу найрагчийн призмтэй адилтгам” , 2007.10.30. “Өнөөдөр” сонин 2008.1.11. Баасан №008 (3271)

II Хөрөг, нийтлэл, шүүмжүүд:

  • О. Дашбалбар. “ Сарны шүлэгч буюу Гомбожавын Мэнд-Ооёо”, 1993 он. “Бодлын солбицол” сонин 1993.12.08. О.Дашбалбар “Хүн ертөнц” УБ.2003, 352-366 хуудас.
  • А. Мөнх-оргил “Гомбажавын Мэнд-Ооёо” – “Шинэчлэгчдийн тухай тэмдэглэл” УБ 2005. 52-64 хуудас
  • Д.Төрбат “Асаж урсдаг мөрөн ...” Улаанбаатар” сонин, 1993.03.25 № 31 (243)
  • Д.Цогбадрах “Юм бүхэн таны тулд найрсан оршино”, Улаанбаатар” сонин, 1996.06.26 № 122 (1054)
  • Ж. Болд-эрдэнэ “Гангын нэгэн сондор”, 1996.02.06. “Ил товчоо” сонин, 1996.6.11-20 №17. (201)
  • Д.Хүү “Нүүдэл тоссон үгийн дээж” 2005 он. “Хүрээ хэмнэл” №027 /242/, 148 /8912
  • Д. Өрнөхдэлгэр “Шинэтгэл саран хийгээд шинэчлэгч найрагч”, Утга зохиол судлалын “A New Method” төв. Цуврал 4. УБ 2004, 104-108 хуудас
  • Я. Баатар. “Цагаан манан, гэгээн гуниг” 2001.VII.22-27. “Яруу найраг - Шидэт долгион”-I. УБ 2007. 116-131 хуудас
  • Ш.Сүрэнжав “Байгалийн их хөг дуурсгагч Г.Мэнд-Ооёо” . 2003.1.14
  • Я. Баатар. “Монголын соёлын эрхэмсэг оршихуйг нээхүй”. “ХХ зууны Монгол зохиолчид” цувралын 47. “Гомбожавын Мэнд-Ооёо”, 91-92 тал
  • С. Хүрэлбаатар “Хазгайг тэгшилж хатууг зөөллөдөг морин хуур”. “Өнөөдөр сонин”. 2003.1.11. №008 (1746)
  • Ш. Цэрэнпил “Танигдахуй болоод эс танигдахуйн шастир” “Өдрийн сонин” 2004.8.26 №211 (1713)
  • Ш. Цэрэнпил Ноён Имрегийн таашаал ба Г. Мэнд-Ооёогийн гурван “ДАН”. “Өдрийн сонин” 2005.3.3
  • П. Батхуяг “Мэнд-Ооёо ах аа! Өөртөө үнэнч байх юутай чухал урлаг вэ?”. П.Батхуяг “Яруу найргаар ярилцахуй” УБ 2006. 5-24 хуудас. “Утга зохиол урлаг” сонин 2006.7. №019, (2216)
  • Ш.Цэрэнпил “Дэлхийн дэвжээ Монгол шүлэг”, “Өнөөдрийн Монгол” сонин, 2006.3.14. №47 (217)
  • Ёо Мита “Г.Мэнд-Ооёо аюулаас сэрэмжлүүлэх хонх цохилоо, /Японы Чикю сэтгүүлийн 141-р/, “Өнөөдрийн Монгол” сонин 2006.4.27. № 79/249/
  • Т. Мацуда “Оюун сэтгэлгээний орон зай дахь шүлэгч”. “Хоккайдо” сонин “Дэлхийн утга зохиол” булан. 2002.66-67 хуудас
  • Ли Күй Сянь “Монгол, чам руу би явж байна”, “Тайваны утга зохиол” сэтгүүл. 2005.12 сар. 49 дугаар.
  • Такис Ионнидис ”Гэрэлтэх агшин бүр”” номонд суралцахуй захидал
  • Ёо Мита. “Яруу найраг бол ертөнцийн гэрэл гэгээ” Японы утга зохиолын “Юүсүрүка” сэтгүүлийн 2006.4 сард 68 дахь дугаар.
  • Ши Чаон “Яруу найргийн гэрэлт гэж чухам юуг өгүүлнэ вэ?” Тайпей. Тайвань. 2006.12.27
  • Ү.Хүрэлбаатар (Ph.D) “Монголын яруу найргийн Дэнзэн Норгой хэн бэ?”, “Зууны мэдээ” сонин 2009.10.27. №251 (3323)
  • Г.Аким “Хулсан лимбэний нүхээр салхин гансруулахуй”, “Амралтын шуудан” сонин 2009.12.12. №295, 296 (695, 696)
  • Ж.Нэргүй “Түмэн амгалан атлаа яруу найрагч”, “Өнөөдөр” сонин 2009.12.23. №295 (3858)
  • Я.Ганбаатар, (Ph.D), “Сарны шүлэгч буюу “Шүлгийн дундаас зураг тодрох ёсны үлгэр” Я.Ганбаатар “Утга зохиолын тухай яриа” УБ 2010. ISBN 99962-1-060-X
  • Ү.Хүрэлбаатар “Зөөлөн айн таван аксиом”, “Өнөөдөр” сонин 2010.11.19 №269 (4132)
  • Ү.Хүрэлбаатар “Дарьгангын яруу гурвал”, “Өдрийн сонин” сонин 2011.04.08. №09 (3792)
  • Б.Магсаржав “Цаг хугацаанаас ангид оршихуй буюу яруу найрагчийн төгөлдөршил”, англи хэлээр GUNU сэтгүүл №17, ISBN 99929-73-67-6, 45-р тал
  • Я.Ганбаатар, “Ертөнцийн явдал” олимпийн тэнгэрт хур болон бууж, дэлхийн сонорт эгшиглэнэм” Өнөөдөр сонин, 2012.7.24 №167/4631/
  • Ч.Билигсайхан “Үнэний төгөлдөр дуулал – Гэгээнтэн” (Өнөөдөр сонин, 2012.10.10 №235)
  • Д.Галбаатар, Б.Хишигсүх “Түмэн мэсийн гэгээнтний дээд таалал оршжихуй” (Өдрийн шуудан 2012.11.28 №240)
  • Я.Ганбаатар “Төгөлдөр үнэний яруу дуулал” Нийслэл Таймс сонин. 2012.11 сар

Зохиолч ба Зохиолуудын талаар судлагдсан, дурдагдсан, үнэлэгдсэн байдал

Яруу найрагч Г.Мэнд-Ооёогийн уран бүтээлийн талаарх анхны үнэлгээг Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн VI их хурал дээр Б.Явуухулан тавьсан илтгэлдээ 1979 онд яруу найргийн найдвар тавьж буй залгамж үеийн төлөөлөгч болгон дурдаж байлаа. Түүнээс хойш Г.Мэнд-Ооёогийн уран бүтээлийн талаар гарсан томоохон даацтай бүтээлийг дурдвал: О.Дашбалбарын “Сарны шүлэгч буюу Гомбожавын Мэнд-Ооёо” (1993), XX зууны Монголын зохиолчид цуврал номын 47-р дэвтэрт Я.Баатарын “Гомбожавын Мэнд-Ооёо”Т.Очирхүү: “Алтан Овоо хэмээх судар буюу хүлгийн айзамт ном бүтээгчийн тухай” /1994/ , Ш.Уянга “Гэрэлт хүмүүний босгосон бодь Алтан Овоо /1994/, П.Батхуяг: “Мэнд-Ооёо ахаа, өөртөө үнэнч байна гэдэг ямар агуу урлаг вэ?”, Унгар, Тайваны яруу найрагч, доктор Имрэ П. Цолдосын “Г.Мэнд-Ооёо болон түүгээр дамжуулан Монголын үзэг нэгт яруу найрагчдадаа бичсэн ил захидал” (2005), Белги Улсын Louvain Их сургуулийн доктор Ши Чаоины “Г.Мэнд-Ооёогийн “Цаглашгүй гэрэлт” шүлгийн түүвэрт сэтгэгдэл бичих нь(2006. Тайвань), Японы яруу найрагч, судлаач Ёо Митагийн бичсэн “Яруу найраг бол ертөнцийн гэрэл гэгээ” (2006),  зэрэг томоохон өгүүллэлүүдийг нэрлэж болноМөн 
  • М.П.Петрова (ОХУ),
  • Ч.Билигсайхан (доктор,профессор),
  • Д.Галбаатар (доктор,профессор),
  • С.Байгалсайхан (доктор,профессор),
  • А.Мөнх-Оргил (доктор),
  • Я.Ганбаатар (доктор),
  • П.Өрнөхдэлгэр (доктор),
  • Б.Пүрэв-Очир (доктор,профессор),
  • Ү.Хүрэлбаатар (доктор),
  • Б.Магсаржав (доктор),
  • Б.Хишигсүх (доктор), нарын олон эрдэмтэд санал дүгнэлтээ өгсөн байна.
Ангийн иргэн орчуулагч, судлаач Саймон Вэкхам-Смит нь АНУ-ын Вашингтоны их сургуульд Г. Мэнд-Ооёогийн онцлох бүтээл болох “Алтан Овоо” туурвилын тухай “Г.Мэнд-Ооёогийн Алтан Овоо дахь хүмүүс ба нутаг усны хүйн холбоо” хэмээх нэгэн сэдэвт бүтээл туурвиж докторын (Ph.D) зэрэг 2012 онд хамгаалжээ.
Лавлах

Зургийн цомог

Энэхүү цахим оронзай нь зохиолч Гомбожавын Мэнд-Ооёогийн уран бүтээлийн ертөнцтэй танилцуулах болно...